Deze blog is geschreven naar aanleiding van een kennissessie bij inSided over Gamification. Aanleiding hiervoor is de steeds grotere interesse voor het fenomeen, maar daarmee ook de steeds grotere verwarring: wat hoort er nou eigenlijk bij gamification en wat kun je ermee binnen online community’s? Gezamenlijk hebben we geprobeerd hier een antwoord op te krijgen, in dit artikel vind je het resultaat.

Gamification laat zich niet makkelijk omschrijven. Is het een spel-element naar je community brengen, of een spel maken van je community? En op welke manier motiveer je iemand binnen een community met game-elementen? We besluiten de definitie te hanteren waarin je spel-elementen brengt naar een niet-spel omgeving, dus we gaan ervan uit dat de community in de basis geen spel is.

Het gaat hier dus om een ‘serieuze’ community, bijvoorbeeld rondom een bepaald interessegebied. Kun je deze community uitdagender maken door daar spel–elementen aan toe te voegen, zonder dat het spel zelf het hoofddoel wordt? En nog belangrijker: kun je mensen stimuleren om te blijven participeren door middel van game-elementen?

Soorten motivatie

Om mensen te stimuleren moet je motivatie opwekken bij je (potentiële) leden. Als mensen niet gemotiveerd zijn om mee te doen, kun je niet verwachten dat ze actief worden binnen de community. Er zijn verschillende motivatiefactoren te onderscheiden, die onder te verdelen zijn in intrinsieke en extrinsieke motivatie .

Onder intrinsiek vallen acties waarbij de motivatie om die actie uit te voeren liggen in de taak zelf, bijvoorbeeld door de mogelijkheid zelf keuzes te maken, competenties te vervullen en een sociaal netwerk op te bouwen. Extrinsiek wordt je gemotiveerd door beloningen voor acties die je uitvoert. Dit kunnen in een online omgeving bijvoorbeeld badges en reputatiepunten zijn.

Het spel

Er zijn online community’s die al gebruik maken van spel-elementen. De mate waarin verschilt echter sterk. Je ziet dit ook terug in games: zo is Tetris een simpele game waar je niet verder uitgedaagd wordt dan het verbeteren van je skills en competenties, waar World of Warcraft veel verder gaat. Bij dit spel kun je een netwerk opbouwen met mensen over de hele wereld. Bij Tetris zul je niet zo snel een verbondenheid en loyaliteit creëren bij de speler, terwijl World of Warcraft menig speler aan een verslaving geholpen heeft. Dat laatste effect wil je graag binnen je community.

Gaat gamification alleen om beloningen?

Als je besluit gamification binnen je community toe te passen door bepaalde spel-elementen toe te voegen, bepaal je natuurlijk eerst de spelregels. Welk gedrag wil je stimuleren en hoe ga je speltechnieken toepassen om mensen te motiveren? Het begint allemaal met storytelling; dit doe je mede door grafische uitdagingen aan de elementen toe te voegen. Een badge is bijvoorbeeld pas leuk als die speciaal ontworpen is voor het platform. Bas ontwikkelde ooit een variant op het spel Bejeweled maar dan met vieze vaat, een succesnummer voor huisvrouwen waar ook nog eens gratis vaatwastabletten mee te verdienen vielen.

Zorg daarnaast dat er doelen zijn en zorg voor klein behapbare te behalen winsten om mensen gemotiveerd te houden. Het gaat om een goede balans tussen kunde en uitdaging. Door het ‘spel’ competitief te maken leg je de lat heel hoog, daarom is het belangrijk om de instap laag te houden.

Zichtbaarheid van winsten

Als men eenmaal winsten behaald heeft dan is het goed om die te tonen. Er zijn verschillende manieren om dat te doen, bijvoorbeeld door badges bij de profielfoto te tonen of reputatiepunten weer te geven naast de gebruikersnaam, zoals inSided dit bijvoorbeeld doet binnen diverse community’s.  Ook een leaderboard is een manier om dit te tonen, maar tijdens de kennissessie ontstond er een ruime discussie over het gebruik van hiervan.  Al snel waren we het eens dat een leaderboard niet leidt tot de juiste resultaten. De meest gewaardeerde leden vinden een leaderboard niet interessant en het kan nieuwe leden juist afschrikken omdat ze denken ‘Daar kom ik toch nooit meer tussen’. Hiermee haal je de uitdaging voor deze gebruikers al weg. Grietje: “Een leaderboard kan goedkoop overkomen”.

Waar zit het goud in gamification?

De mate waarin gamification waardevol is binnen je community hangt samen met meerdere factoren: het onderwerp en de samenstelling van de leden moeten zich wel lenen voor het gamificeren van je community. Of je wel of geen leaderboard inschakelt hangt af  van je doel en storytelling leent zich misschien niet voor alle platformen. Wellicht is het leuk om hieronder ervaringen te delen: hoe zetten jullie gamification in binnen de community en wat werkt wel/niet volgens jou?

Dit verslag is geschreven door Denise Maaskant (@DeniseMaaskant), communitymanager bij inSided Media.