Op 23 juni vond alweer de twaalfde bijeenkomst plaats van de vereniging Communitymanagers Nederland (ja, je kunt dus lid worden. Doen!). Dit keer waren de communitymanagers te gast bij Sogeti/ViNT (Het Verkenningsinstituut Nieuwe Technologie).  En dat is natuurlijk een intrigerend bedrijf. Al was het maar omdat ze een Manager Groei en Ontplooiing hebben en hun personeelswerving net iets gedurfder is…

Vantevoren was er wat ‘peer pressure’ over het maken van het verslag. Toch fijn als je als filter mag en kan fungeren….:-) (verderop in dit verslag komt de filter bubble aan de orde).

Business Model van de 21^ste eeuw

De avond begon met een presentatie van Evert Jan van Hasselt (@everthas) van Dolfijn Advies.

Evert Jan betoogt dat de huidige businessmodellen hun langste tijd hebben gehad. Er gaat een verschuiving plaatsvinden van “corporatie naar community”. En dat is natuurlijk goed nieuws voor alle communitymanagers. Volgens Evert Jan is er geen toekomst voor organisaties als Philips en Unilever. Het gaat draaien om het creëren van waarde vanuit communities.

Dergelijke uitspraken schreeuwen natuurlijk om uitleg. Die uitleg begint met een filmpje over de toekomst van werk. De wereld verandert. De wereld verandert snel. ICT heeft ontwikkelingen versneld en zorgt nu voor een andere werkelijkheid. Enkele uitspraken die in het filmpje gedaan worden: “It’s not about business 2.0, it’s about mindset 2.0”. “We [people] have changed more than the organisations we depend upon. That change has created a chasm between us and our business organisations”. “The dna, the organisational design has to change”. “It’s pretty clear who the winners will be. It’s Know how + Can do + Know who, because you can never make it on your own”. Confronterend dus.

Evert Jan vervolgt: in het afgelopen decennium is het vertrouwen (in overheid, in bedrijfsleven) naar een dieptepunt gedaald. Wat doen bedrijven met dit gegeven? Ze willen dichter tegen de klant aankruipen. Volgens Evert Jan gaat dit hen niet lukken omdat het huidige kapitalistische systeem dit in de weg staat. Er moeten drie krachten samenkomen om dit systeem (radicaal) te veranderen.

Drie krachten

De drie krachten die moeten samengekomen om verandering te bewerkstelligen:

• Nieuwe behoeften
• Nieuwe technologie
• Nieuwe Enterprise Logic

In 1913 was dat voor het laatst het geval. Dit wordt geïllustreerd met een filmpje over de begindagen van Ford. De behoefte aan luxe goederen door een grote middenklasse, de nieuwe technologische mogelijkheden door de industriële revolutie gekoppeld aan een ‘hoog volume, lage kosten-productie’ zorgden voor een revolutie. De klant werd uit het proces gehaald. Binnen 20 jaar werkte ieder bedrijf op deze wijze. Dit leidde tot concurrentie op basis van efficiency. Dit systeem is echter eindig. Alles is nu geoptimaliseerd. De grenzen zijn bereikt.

Evert Jan komt met enkele eigen ervaringen om dit te illustreren. De toiletrollen van Super de Boer zijn ineens kleiner. Het is echter nog steeds dubbellaags en er zitten evenveel velletjes op een rol. Het blijkt dat die velletjes nu 12 cm zijn ipv 13 centimeter. AH blijkt dezelfde ‘truc’ uit te halen, maar dan met de suikerstaafjes. Er zit voortaan 4 gram suiker in ipv de oorspronkelijke 5 gram.

Het moet dus anders!

Wat zijn de nieuwe behoeften van de toekomst? “Ondersteuning om je leven precies zo te leven als jij dat wilt”. Dit kan bijvoorbeeld met behulp van een kindermeisje, een tuinman, een butler of een klusjesman zijn.

Wat is de nieuwe technologie van de toekomst? Uiteraard komen dan het internet en de (mobiele) applicaties om de hoek kijken. Don Tapscott waarschuwt in dit filmpje dat de wereld na de recessie nooit meer hetzelfde zal zijn. “This is a punctuation point in human history. We are moving into a whole new paradigm. You get a crisis of leadership. Digital natives will play an important role. We have 40 years to reindustrialize the planet”.

Sociale media werken volgens het principe Profile – connect – collaborate. Dit principe maakt andere organisaties en organisatievormen mogelijk.

Wat is de nieuwe Enterprise logic? Niet langer de organisatie staat centraal, maar het individu. De consument wordt op individueel niveau bediend. De klant is leidend en wordt door een coach (al dan niet geautomatiseerd) ondersteund. De klant voert de regie en zoekt zelf naar een oplossing en creëert daarmee een markt. Deze markt wordt door dienstverleners (vanuit een community) bediend.

De community is de nieuwe corporatie, ook als het om de productie van wasmachines of broodroosters gaat. “Kennis wordt van ons allemaal”. Patenten zijn een schim uit het verleden.

De uitsmijters van Evert Jan:

Binnen 10-20 jaar zal dit het dominante model zijn. Dit heeft tot gevolg dat de communitymanager de MBA van de toekomst is.

The Last Generation

Het stokje wordt overgenomen door Sander Duivestein (@duivestein) van Sogeti/ViNT.

Deze notoire overlastgever op het internet (volgens GeenStijl, dat Sander een 39^e plaats toedeelt in een top 50 van overlastgevers) blijkt inderdaad ‘a rebel with a cause’. Zo was hij onder andere organisator van de allereerste flashmob in Nederland, hackte de Sony Reader, toonde aan dat creditcardgegevens heel makkelijk via Google te achterhalen zijn en publiceerde vroegtijdig Playboy-foto’s. Hij toont dus de mogelijkheden en gevaren van internet aan en heeft  verschillende boeken op zijn naam staan.

Sander leeft in het besef dat er altijd elektriciteit tot zijn beschikking staat. Zijn kinderen groeien op in het besef dat ze altijd toegang hebben tot informatie. Een wezenlijke verandering. Data zijn de nieuwe olie.

Dan wordt zijn presentatie echt interessant. Aan de hand van de Kondratieff-golf laat hij zien dat we een nieuwe fase in zijn gegaan. De fase van de ICT. We laten daarmee het atomen-tijdperk achter ons en treden het tijdperk van de bits binnen.

Kinderen groeien daarmee op. Sander neemt zijn eigen 5-jarige dochter als voorbeeld. Zij weet moeiteloos om te gaan met bijvoorbeeld een iPhone. Sander citeert daarbij de Canadese filosoof Marshall McLuhan: “The Generation Gap is really a Technological Gap”. Nu is zelfs al de beweging ingezet van toetsen naar besturing via bewegingen (Kinect).

Dan volgt een überleuk filmpje over de ‘pitch  van het wiel’. Drie holbewoners beoordelen die nieuwe uitvinding, het wiel. Dat is toch helemaal niet handig. Zo’n wiel kan wegrollen en kwijtraken of over je tenen rollen. En welke man wil er nu gezien worden met zoiets vrouwelijks? Nee, maak het wiel vierkant, dan heb je al die problemen niet. Kortom, hoe je vooruitgang tegen kunt houden door kortzichtig te denken.

Gevaren

Maar dan volgt een ietwat verrassende wending in de presentatie van Sander. Technologie is een extensie van de mens. De telefoon is een extensie van ons. Het is bijna ons zesde zintuig. En dat zint Sander niet. “Vooral privacy is een tijdbom”. Het bewijs levert hij er meteen bij. Bij het begin van de kredietcrisis is hij uit naam van Wouter Bos gaan twitteren. Uiteraard werd hem dit niet in dank afgenomen. Ook Wikileaks mag illustratief genoemd worden.

Het volgende gevaar dat hij noemt is dat van information overload. Hoe vind je nog de speld in de hooiberg? Attentie is schaars. Er is continu slechts gedeeltelijke aandacht, aldus Nicholas Carr. Carr beweert zelfs dat internet mensen dommer maakt. Toch zijn hierin ook wel tegengeluiden te horen, zoals op het blog van YoungWorks, waarin diverse wetenschappelijke onderzoeken aangehaald worden die aantonen dat jongeren sneller informatie tot zich nemen dan ouderen.

De filter bubble is een volgend ‘gevaar’ waaraan we blootstaan. Informatie komt tot ons via een filter. Via de vrienden en het netwerk waarmee we online verbonden zijn. Google personaliseert je zoekresultaten als je ingelogd bent. Afwijkende of tegengestelde informatie bereikt ons niet of niet zo snel. Serendipiteit, het onverwacht tegen iets aanlopen waar je niet naar op zoek was, blijft daardoor achterwege.

Alone together. Als je met iemand staat te praten en het gesprek valt even stil, pak je je telefoon. We worden asocialer volgens Sander. Dit standpunt kan en mag Sander via diverse media uitdragen.

In 2020 is iedereen informatie-verslaafd. Informatie is de nieuwe harddrug. Wie heeft de controle? Ben je slaaf of ben je meester? En met deze tot nadenken stemmende afsluiting eindigt de presentatie van Sander Duivestein.

Stellingen

De vragen die na afloop van het plenaire gedeelte is kleinere groepjes besproken worden volgen  rechtstreeks uit het betoog van Sander.

• Worden we slimmer of juist dommer door social media?

Wat is slimmer of dommer? Hoe bepaal je dat? Kijk je dan naar IQ of EQ, of iets anders?

We hoeven niet alles te weten. We kunnen het opzoeken. Een advocaat kan contextueel denken en zoekt de juiste wetteksten erbij. Het hele wetboek uit het hoofd kennen is niet nodig. Als je maar weet waar en waarnaar je moet zoeken.

Het – ietwat filosofische – antwoord op deze stelling: “We worden”. Het is niet een kwestie van dommer of slimmer. We passen ons aan aan de veranderende omstandigheden.

• Worden we sociaal of juist asociaal door sociale media?

We leren door sociale media steeds meer mensen kennen. Dat is sociaal. Het updaten van je status in een restaurant is asociaal.

Als iemand via Twitter laat weten dat hij de bus gemist heeft en iemand anders zegt vervolgens “ik pik je wel even op” dan is dat een ‘sociale toepassing’ van sociale media.

Zenden (solo) kan asociaal zijn. Intensief info delen in een groep met gelijkgestemden kan sociaal zijn.

Met andere woorden, je kunt langs de assen context – groep en zenden – dialoog de mate van sociaal/asociaal afzetten.

Veel draait dus om de context.

• Is personalisatie de doodsteek voor creativiteit?

Als je ergens geen verstand van hebt, zoals bijvoorbeeld auto’s, dan word je juist geholpen, doordat je heel gericht informatie daarover binnenkrijgt.

Het is wel de doodsteek voor creativiteit als je in een roes zit. Als Google je zoekresultaten manipuleert kom je niet op onverwachte resultaten.

Het gaat erom dat je je ervan bewust bent dat er een filter is en dat je deze uit kunt zetten.

Het sociale medium StumbleUpon wordt als voorbeeld aangehaald. “Je geeft hier wel je persoonlijke voorkeuren op, maar komt toch vaak bij hele verrassende dingen terecht”, aldus Kirsten.

• Komt de macht niet juist bij de bedrijven te liggen (privacy)?

Wat is macht dan? De groep heeft hier een dubbel gevoel bij. Wat is macht als leden makkelijk kunnen overstappen? Kijk bijvoorbeeld maar naar MySpace. En zie ook de Arabische lente. Overheden en bedrijven hebben geen totale controle.

Mensen hebben wellicht meer macht gekregen. Niet Big Brother is watching you. We zijn zelf Big Brother geworden.

“We kwamen er dus niet helemaal uit. Wellicht is er ergens een balans?”

Aanpassingsvermogen

De discussies over de stellingen tonen aan dat er niet één waarheid is. Er zijn nuances aan te brengen. Dankzij de vindingrijkheid en het aanpassingsvermogen van de mens zorgen voor (r)evolutie. En dat heeft ons de communitymanager gebracht. Een rol die in de toekomst, zoals Evert Jan betoogde, steeds belangrijker zal worden.

Afsluiting

Tijdens de borrel wist Martin Kloos mij te vertellen dat deze bijeenkomst toch wel een heel ander karakter had dan vorige, wat meer hands-on, sessies. Nu ging het meer over het grotere geheel en toekomstige ontwikkelingen. Wat abstracter, maar niet minder interessant. Zeker stof om tijdens ‘de zomerstop’ over na te denken, zoals reeds in de aankondiging van deze bijeenkomst werd aangegeven….

De volgende bijeenkomst is in september bij Myler. Ben je erbij?

Dit verslag is geschreven door Marco Hendrikse (@MarcoHendrikse) van Interim Intelligence.
Foto’s van de bijeenkomst vind je in de Facebook-groep.